Aradığınız yıldız bir karakter mi, Excel için bir arama kuralı mı?

A*1 kodunu ararken beş kayıt bulmak

Kişisel malzeme listenizde adı gerçekten A*1 olan bir kod var. Yapay zekâdan bu kodun kaç kez geçtiğini sayan Excel formülü istediniz. Verdiği formül beş sonuç buldu; gözünüzle yalnızca bir A*1 görüyorsunuz. Formül çalışıyor olabilir, fakat yıldızı sizin düşündüğünüz anlamda okumuyor olabilir. Bazı arama ölçütlerinde yıldız, gerçek karakter yerine değişebilen bir metin parçasını temsil eder.

Aşağıdaki altı kayıt ve beklenen sonuçlar sentetiktir. Gerçek Excel çalıştırması yapılmış gibi sunulmaz. A sütunu kayıt kimliği, B sütunu kod olsun; başlık birinci satırdadır. Kodlar düz metin, boşluksuz ve büyük harflerle verilmiştir. Bu koşulları sabitleyerek tarih türü, gizli boşluk veya harf büyüklüğü farkı yerine yalnızca arama ölçütünün anlamını inceleyeceğiz.

İş ihtiyacı iki farklı biçimde söylenebilir. “A ile başlayıp 1 ile biten kodlar” bir desen aramasıdır. “İçinde gerçek yıldız bulunan A*1 kodu” ise belirli işaretleri içeren metni arar. Modelden formül istemeden önce hangisini kastettiğinizi yazın. Tırnak içine almak ölçütü metin yapar; ölçüt içindeki joker anlamını kendiliğinden kaldırmaz.

Yıldız, soru işareti ve tilde aynı işlevi görmez

Microsoft, COUNTIF ölçütlerinde soru işaretinin tek karakteri, yıldızın bir karakter dizisini eşleştirdiğini açıklar. Gerçek soru işareti veya yıldız aramak için önüne tilde konur. COUNTIF ayrıca harf büyüklüğüne duyarlı değildir. Buradaki “gerçek karakter” ifadesi büyük/küçük harf duyarlı bir kimlik doğrulaması anlamına gelmez; yalnızca joker yorumunun kaldırılmasını anlatır.Kaynak: Microsoft — Use the COUNTIF function in Excel

B2:B7 hücreleri sırasıyla A*1, AB1, A1, A?1, AX2, A~1 metinlerini içeriyor. W1–W6 kimliklerini koru. COUNTIF için A*1, A~*1, A?1 ve A~?1 ölçütlerinin anlamını ayrı yaz. Her ölçüt için eşleşen kimlikleri ve sayıyı göster. Tırnak içine alınmış yıldızın hâlâ joker olabileceğini kontrol et. Gerçek yıldız aramasıyla A ile başlayıp 1 ile bitme aramasını karıştırma. Excel’de çalıştırdığını iddia etme.

W3, A1 metnidir. Yıldız sıfır uzunlukta bir aralığı da karşılayabildiği için A*1 ölçütüne uyar; A?1 ölçütüne uymaz. W5 ise 2 ile biter, bu yüzden dört ölçütün hiçbirine uymaz. W1’deki yıldız ve W4’teki soru işareti veri hücresinin içindedir; arama sırasında özel anlamı taşıyan taraf ölçüttür. Bu ayrım, tabloda niçin W1’in A?1 desenine de uyduğunu açıklar.

=COUNTIF(B2:B7,"A*1") → 5
=COUNTIF(B2:B7,"A~*1") → 1
=COUNTIF(B2:B7,"A?1") → 4
=COUNTIF(B2:B7,"A~?1") → 1

Formüller İngilizce işlev adı ve virgül ayırıcıyla gösterilmiştir. Uygulamanızın diline göre ad ve ayırıcı farklı olabilir. Kuralı başka bir araca taşırken de aynı işaretlerin aynı anlamı taşıdığını varsaymayın. Düzenli ifade motoru, veritabanı sorgusu veya dosya araması farklı kaçırma kuralları kullanabilir. Bu örneğin doğrulaması Excel COUNTIF davranışıyla sınırlıdır.

Tek sayı yerine hangi satırların sayıldığını görün

Sadece “sonuç 1” kontrolü yapmak da yetersizdir. Yanlış bir ölçüt tesadüfen başka bir tek kaydı bulabilir. Bu yüzden beklenen sayı ile eşleşen kimlikler birlikte verilmiştir. Gerçek yıldız görevinde W1, gerçek soru işareti görevinde W4 bulunmalıdır. İki sonuç da bir olsa bile bunların aynı kayıt olduğu sonucu çıkmaz. Sayım ile üyelik kontrolünü ayırmak hatanın nedenini daha hızlı gösterir.

• İş ihtiyacı desen araması mı, gerçek karakter araması mı?
• Ölçütteki özel karakter gerektiğinde tilde ile korunmuş mu?
• W3 sıfır aralık sınırını, W5 yanlış son karakter sınırını sınıyor mu?
• Eşleşen kimlikler de sayı kadar doğru mu?
• Harf büyüklüğü veya boşluk için başka bir gereksinim varsa ayrı test var mı?

Dinamik bir arama alanı tasarlıyorsanız kullanıcının girdiği metnin desen mi, düz metin mi kabul edildiği açık olmalıdır. Örneğin kullanıcı gerçek A*1 kodunu yazdığında sistem sessizce geniş aramaya geçmemelidir. Düz metin girdisini ölçüte dönüştürürken hangi karakterlerin nasıl korunacağını araç sözleşmesine göre tasarlayın. Bu yazıdaki sabit dört formülü, her girdi için tamamlanmış genel bir dönüştürücü olarak sunmayın.

Arama sonuçlarını aldıktan sonra kaynak hücreleri değiştirerek formüle uydurmayın. Kodun içindeki yıldızı silmek doğru kayıt kimliğini de değiştirebilir. Hata ölçütteyse düzeltme ölçüte yapılmalıdır. Düzenleme gerekiyorsa önce kaynağın hangi kodları geçerli kabul ettiğini doğrulayın. Yapay zekânın “özel karakterleri temizleyelim” önerisi, bu kararı sizin yerinize veremez.

Listeye küçük harfli ab1 ekleyin

Aynı kod birden fazla kayıtta bulunuyorsa bu yöntem kayıtları sayar; benzersiz kod sayısını vermez. Örneğin ikinci bir A*1 kaydı eklendiğinde gerçek yıldız ölçütünün sonucu iki olur. Bunun veri tekrarı olup olmadığını yalnızca kod metninden anlayamazsınız. Kimlik ve görevin sayım birimi birlikte değerlendirilmelidir.

Alıştırmada W7 kimliğiyle ab1 kodunu ekleyin ve aralığı B2:B8 olarak genişletin. Dört ölçütün yeni sayılarını hesaplayın. W7’nin büyük/küçük harf farkından dolayı dışarıda kaldığını düşünüyorsanız COUNTIF’in harf büyüklüğü davranışını yeniden kontrol edin. Kaynağa eklenen satırı hesaba katmak için aralığın da genişlemesi gerekir.

A*1: 6; A~*1: 1; A?1: 5; A~?1: 1. W7, harf büyüklüğüne duyarsız desenlerde W2 gibi eşleşir. Gerçek yıldız ve soru işareti aramalarına eklenmez.

Kendi listenizde bir kolay eşleşme, bir özel karakter, bir sınır uzunluğu ve bir yakın ama yanlış kod seçin. Bu küçük üyelik tablosunu formül önerisinin yanına koyun. Teslim ettiğiniz sonuç, yalnızca çalışan bir Excel ifadesi değil hangi kayıtları hangi nedenle bulduğunu açıklayan bir arama sözleşmesi olsun.