Yapay zekânın çalışma sorularında hangi yöntemi seçeceğinizi siz bulun.

Sorunun sırası yöntemi sizin yerinize seçmesin

Yapay zekâdan on çarpma sorusu istediniz ve hepsini çözdünüz. Bu oturum çarpma işlemini yapma pratiği sağlıyor; fakat bir sonraki soruda hangi işlemin gerektiğini ayırt etmenizi pek zorlamıyor. Başlık zaten yöntemi söylüyor. Gerçek görevlerde ise önce durumun nasıl bir ilişki anlattığını anlamak gerekir. Yeni çalışma oturumunuzda yalnız sayıları değiştirerek daha fazla soru üretmek yerine, bildiğiniz birkaç yöntemi aynı soru kümesinde karşılaştırabilirsiniz.

Bu yazının çıktısı altı soruluk özgün bir oturumdur. Toplama, çarpma ve çıkarma temelini daha önce öğrendiğinizi varsayıyoruz. Birinci düzende aynı türler art arda gelir; ikinci düzende aynı altı soru farklı sırada sunulur. Kaynak sorular, sayılar ve beklenen sonuçlar sabit kalır. Değişen şey soru sırasıdır. Oturum gerçek öğrenci verisi veya eğitimin etkisini ölçen bir deney olarak sunulmaz.

Karışık uygulamanın araştırma dayanağını sınırlı okuyun

Rohrer ve Taylor’ın 2007 tarihli çalışmasının yayınevi özetinde iki deney anlatılır. İkinci deneyde farklı matematik problem türlerini bloklar halinde veya karışık biçimde çalışmak karşılaştırılır; bir hafta sonraki testte karışık uygulama grubunun daha iyi sonuç aldığı bildirilir. Burada erişilen dayanak yayınevinin özetidir. Tam deney ayrıntılarını veya sayısal etki büyüklüğünü okumuş gibi aktarmıyoruz.Kaynak: Rohrer ve Taylor — The shuffling of mathematics problems improves learning

Bu bulgu bütün konularda her karışık sıranın üstün olduğunu ya da bir AI oturumunun öğrenmeyi garanti ettiğini göstermez. Aşağıdaki sıra, makaledeki deneyin tekrarı değildir; yöntem seçimini görünür kılmak için hazırlanmış eğitim tasarımıdır. Temel işlemler henüz anlaşılmadıysa önce açıklamalı örneklerle çalışmanız gerekebilir. Buradaki soru, bildiğiniz işlemler arasından hangisinin verilen duruma uyduğunu nasıl belirlediğinizdir.

Önce öğrenci kartını hazırlayın

Q1: Bir dosyada 4, başka bir dosyada 7 kart var. İkisinde toplam kaç kart var?
Q2: İki kutunun her birinde 5 kart var. Kutularda toplam kaç kart var?
Q3: 14 karttan 6 kart başka çalışma için ayrılıyor. Kaç kart kalır?
Q4: Bir dosyada 9, başka bir dosyada 3 kart var. İkisinde toplam kaç kart var?
Q5: Dört kutunun her birinde 3 kart var. Kutularda toplam kaç kart var?
Q6: 20 karttan 7 kart başka çalışma için ayrılıyor. Kaç kart kalır?

Soruları çözmeden önce her birinin yanında üç boş alan açın: seçtiğim yöntem, kaynak cümlesindeki gerekçe ve işlem sonucu. Yöntemi seçtikten sonra hesabı yapın. Öğrenciye gösterilen kartta “çarpma soruları” gibi bölüm adları olmasın. Soruların Q kimlikleri ise korunsun; sıra değiştiğinde cevap anahtarını satır numarası üzerinden kaydırmadan eşleyebilmek için bunlara ihtiyaç var.

Aynı soruyu çoğaltmadan sırayı değiştirin

Bloklu sırada önce iki toplama, sonra iki çarpma, ardından iki çıkarma sorusu gelir. Karışık sırada ardışık soruların yöntemleri değişir. Bu sıra önceden seçilmiştir; rastgele çekildiği iddia edilmez. İki düzenin her birinde aynı altı kimlik birer kez bulunmalıdır. Bir soruyu atlamak veya fazladan benzer soru eklemek, yalnız sıra değişikliğini incelemekten farklı bir uygulamaya geçmek olur.

Q1–Q6 kaynak sorularını aynen koru. Öğrenci kartını Q2,Q3,Q1,Q6,Q4,Q5 sırasında ver. Yöntem veya cevap başlığı ekleme. Her sorudan sonra yöntem, gerekçe ve sonuç için boş alan bırak. Ayrı değerlendirici anahtarında Q kimliği, işlem ve kaynak ilişkisi bulunsun; ben çözmeden anahtarı gösterme. Altı kimliğin birer kez yer aldığını denetle. Soru sırasının öğrenme başarısını kanıtladığını söyleme.

Aynı altı soruyu iki kez peş peşe çözerseniz ikinci oturumda cevapları hatırlayabilirsiniz. Bu nedenle iki sıradaki kişisel puan farkını yöntemlerin etkisi olarak yorumlamayın. Buradaki karşılaştırma, soru düzenini ve kayıt biçimini açıklamak içindir. Daha sonra öğrenmeyi sınamak isterseniz yardım koşulları belirlenmiş, önceden görülmemiş görevler gerekir. AI’nın oturum hazırlamasıyla öğrenmenin ölçülmesi ayrı işlerdir.

Cevap anahtarında yöntemi ve hesabı ayrı tutun

Q4 ile Q5 aynı 12 sonucunu verir; fakat anlattıkları ilişki farklıdır. Yalnız sonuca bakmak hangi yöntemi neden seçtiğinizi göstermez. Q4 için 9 ile 3’ü çarpıp 27 bulmak yöntem seçiminde sorundur. Q5 için 4 ile 3’ü çarpmayı seçip 11 yazmak ise aritmetik hatasıdır. İkisinin sonraki çalışması aynı olmamalıdır: biri kaynak ilişkisini yeniden okumayı, diğeri hesabı denetlemeyi gerektirir.

Q4: 9×3=27 yazıldı. Yöntem yanlış; iki ayrı miktar toplanmalı. Yeniden deneme: iki dosyanın kartlarını ayrı gösterip toplamı kur.
Q5: 4×3=11 yazıldı. Yöntem uygun, işlem sonucu yanlış. Yeniden deneme: dört adet üçlü grubu sayıp 12’yi doğrula.
Bu kayıt gerçek bir katılımcıya ait değildir.

Aynı sayılar farklı ilişki kurabilir

Q7’de üç rafın her birinde dört kart bulunduğunu düşünün. Q8’de ise bir dosyada üç, başka bir dosyada dört kart var. İki soruda da üç ve dört geçiyor. Önce hangi ifadelerin eşit grup, hangilerinin ayrı miktar belirttiğini yazın; sonra sonuçları hesaplayın. Yöntemi belirlemek için yalnız sayılara bakmanın neden yetersiz olduğunu bir cümleyle açıklayın.

Q7: üç eşit grup; 3×4=12 kart. Q8: iki ayrı miktar; 3+4=7 kart. Sayılar aynı olsa da ilişkiler farklı. Her ikisine 12 yazmak kaynakta olmayan eşit grup yapısını Q8’e ekler.

Bir sonraki çalışma oturumuna yanlışların tamamını aynı liste olarak taşımayın. Yöntem seçimi, kaynak koşulunu okuma ve aritmetik doğruluğu ayrı kaydedin. Böylece AI’dan isteyeceğiniz yeni görev de belirginleşir. Sizin için yararlı çıktı, yalnız altı doğru cevap değil; hangi durumda hangi yöntemi seçeceğinizi açıklayabildiğiniz ve zorlandığınız ilişkiyi yeniden çalışabileceğiniz bir oturum kaydıdır.