Yapay zekâ görseldeki tabloyu okurken satırları kaydırırsa.

Toplam tutarken satırlar yanlış olabilir

Bir tablonun fotoğrafını yapay zekâya verip düzenlenebilir satırlar istediniz. Çıktıdaki toplam adet kaynakla aynı: 30. Bu yüzden veriyi doğru kabul etmek kolaydır. Oysa iki satırın adetleri yer değiştirmiş olabilir. Toplam değişmez ama her ürün için yapılacak işlem değişir. Bu yazıda görselden alınan sayının değerini ve hangi hücreye ait olduğunu birlikte kontrol edeceğiz.

Aşağıdaki görsel özgün, sentetik bir malzeme tablosudur. Gerçek fotoğraf veya taranmış belge değildir; okunaklı bir kaynakla hücre eşleştirme mantığını öğretmek için hazırlanmıştır. Modelin gerçek OCR başarısı ölçülmez. Hatalı çıktı da elle tasarlanmıştır. Böylece hangi hatayı aradığınızı görebilir ve aynı kontrolü daha sonra kendi yetkili belge örneklerinize uygulayabilirsiniz.

Microsoft’un belge yerleşimi açıklamasında tablo hücreleri metinlerinin yanında satır, sütun ve konum bilgileriyle temsil edilir. Bu, kontrol için yararlı bir ayrımdır: doğru sayıyı çıkarmak onun doğru hücreye bağlandığını göstermez. Burada belirli bir hizmeti kullanmadan aynı ilişkiyi ürün kodu ve sütun başlığı üzerinden elle sınayacağız.Kaynak: Microsoft Document Intelligence — Belge yerleşimi ve tablo hücreleri

Önce hatalı tablonun neyi koruduğuna bakın

Hatalı tabloda dört ürün kodu da vardır. Uzunluk sütunundaki sayılar da kaynakla aynıdır. Adetler toplamı 12 + 5 + 7 + 6 = 30 olur. Bu üç kontrol tek başına geçer. Ancak K-09’un adedi görselde 7, K-10’unki 5’tir. Sayıların yer değiştirmesi kaynak satırlarıyla ilişkiyi bozmuştur. Yalnızca sayı listesini karşılaştırmak veya sıralayarak kontrol etmek bu hatayı gizler.

Görseldeki üçüncü sütun parça başına uzunluğu gösterir. Bu yüzden her satırın toplam uzunluğu adetle çarpılır. Hatalı çıkarım 300 + 200 + 210 + 120 = 830 cm verir. Bu aritmetik, hatalı girdiler açısından tutarlıdır. Hesabın doğru çalışması verinin doğru aktarıldığını kanıtlamaz. Önce kaynak hücreye, sonra işlem sonucuna bakmak gerekir.

Satır kimliğiyle kaynağa geri dönün

Her satırı ürün kodundan başlayarak okuyun: kod, adet ve o satırın uzunluğu. Gözünüzü yalnızca adet sütununda aşağı kaydırmak yerine satırın tamamını eşleştirin. Düzeltilmiş toplam 300 + 280 + 150 + 120 = 850 cm’dir. İki çıkarım arasındaki 20 cm fark, K-09’da eksik sayılan 80 cm ile K-10’da fazla sayılan 60 cm’nin net sonucudur.

Bu düzeltmede adet toplamı yine 30’dur. Dolayısıyla doğru kontrol toplamı gerekli olabilir ama tek başına yeterli değildir. Kaynakta satır kimliği yoksa siz geçici satır numaraları oluşturabilir, bunları görsel konumuyla eşleyebilirsiniz. Böyle bir numara gerçek ürün kimliği yerine geçmez; yalnızca aynı hücreden söz edildiğini anlaşılır kılar. Birleşik hücre, çok satırlı başlık veya sayfa devamı varsa onların kapsamı da ayrıca korunmalıdır.

Okunamayan bir karakter olduğunda en benzer ürün kodunu otomatik seçmeyin. Örneğin K-08 ile K-OB ayrımı belirsizse hangi konumun çözülemediğini not edin. Kaynakta daha iyi çözünürlük veya asıl dosya varsa ona dönmek gerekir. Bu görselde kodlar açıktır; gerçek bir düşük kaliteli görüntünün de aynı şekilde okunacağını iddia etmiyoruz. Belirsizliği açık bırakmak hatalı kesinlikten kaçınmanın parçasıdır.

Çıkarım ve hesabı iki aşamada isteyin

Verilen sentetik görseli kullan. Önce her satırı kod, adet ve parça başına cm olarak çıkar. Hücre okunamıyorsa tahmin etme; kod veya konumla belirt. Sonra her satırın adet × uzunluk hesabını ve toplamını yaz. Kaynakta olmayan ürün, adet veya birim ekleme. Satır sayısı, kod kümesi ve toplam adedi kontrol et; bunların tek başına doğru hücre eşleşmesini garanti etmediğini belirt.

Kaynakla eşleşen adetler: K-08=12, K-09=7, K-10=5, K-11=6.
Toplam adet: 30.
Uzunluk toplamı: 12×25 + 7×40 + 5×30 + 6×20 = 850 cm.
Hatalı tabloda K-09/K-10 adetleri yer değiştirmişti.
Düzeltme hücre düzeyinde yapıldı; diğer satırlar korunuyor.
Bu bir gerçek OCR çalıştırması raporu değildir.

Düzeltme günlüğünde eski değer, yeni değer ve kaynak konumu bulunsun. Böylece sonraki inceleyici hangi hücrenin neden değiştiğini anlayabilir. Bütün tabloyu açıklamasız yeniden üretmek, hatanın gerçekten giderilip giderilmediğini karşılaştırmayı zorlaştırır. Modelden son bir kontrol istediğinizde aynı yanlış tabloyu kaynak yerine tekrar vermemeye dikkat edin; karşılaştırmanın dayanağı özgün görsel olmalıdır.

Aynı toplamın başka bir hatayı da saklayabileceğini deneyin

1. Dört kaynak satırı ve dört ürün kodu korunuyor mu?
2. Her adet kendi ürün koduyla eşleşiyor mu?
3. Birim ve parça başına kapsamı açık mı?
4. Satır çarpımları ve toplam bağımsız hesaplandı mı?
5. Okunamayan alanlar tahmin yerine işaretlendi mi?

Küçük alıştırma: Bu kez yalnızca K-08 ile K-11 adetlerini değiştirin. Adet toplamı yine 30 kalır. Uzunluk toplamı 6×25 + 7×40 + 5×30 + 12×20 = 820 cm olur. Hangi toplamın değişmediğini ve hangi satır hesabının bozulduğunu birlikte açıklayın. Bu ikinci hata, bütün adetlerin sayısal olarak bulunmasının satır doğruluğuna yetmediğini tekrar gösterir.

Çalışmanın sonunda düzenlenebilir bir tablo kadar ona geri dönülebilen kaynak görseliniz de olsun. Kaynak konumu, birim ve satır kimliği korunduğunda yanlışlıklar tek hücre düzeyinde düzeltilebilir. Yapay zekânın tabloyu hızlıca çıkarması faydalıdır; kullanılabilirliği ise bu ilişkilerin korunmasıyla anlaşılır.