Belgede geçen her sayı izin verilen sınır değildir

Bilgi asistanına bir demo grubuna kaç kart alınabileceğini sordunuz. Kaynak belgenin bir bölümünde en fazla sekiz yazıyor; başka bir bölümünde on iki kartlık eski bir örnek var. Asistan daha ayrıntılı görünen örneği seçip on iki cevabını veriyor. Belge doğru, sürüm güncel ve bağlantı açılıyor olabilir. Yine de seçilen pasajın kural koyma yetkisi yoksa yanıt yanlış bir izin üretir.

Bu çalışmada aynı dosyanın bölümlerini kural, bilgilendirici örnek ve tavsiye olarak ayıracağız. Kurumun belge sahibi bu ayrımı önceden tanımlamış kabul ediliyor. Yapay zekâ bölümün önemini kendi üslup yorumundan çıkarmayacak. Kullandığımız demo kartları ve bütün sınırlar sentetiktir; herhangi bir ekipman ayarı, üretim kararı veya gerçek kabul işlemi yapılmayacaktır.

Özgün sentetik belge haritası · D-20
BölümKaynak türüKapsamMetin
N1KuralK serisiBir deneme grubunda en fazla 8 kart bulunur.
I1Bilgilendirici örnekEski prototipEski prototip çalışmasında 12 kart kullanılmıştır.
I2TavsiyeK serisiİlk denemede 4 kartla başlamak önerilir.
N2KuralQ serisiEk koşulun metni okunamıyor.

D-20’nin bu haritası örneğin yetki sözleşmesidir. N1, K serisindeki sayı sınırını tanımlar. I1 geçmişteki bir çalışmayı anlatır; K serisinin bugünkü sınırını yükseltmez. I2, denemeye başlamak için öneri verir; minimum kart sayısı koymaz. N2’nin türünü ve kapsamını biliyoruz, fakat içeriğini okuyamıyoruz.

Kaynak türünü neden ayrı kaydetmelisiniz?

W3C’nin WCAG 2.2 metni, kendi kapsamı içinde normatif gereklilikler ile bilgilendirici örnek ve notları ayırır; bilgilendirici içerik tek başına uygunluk gerekliliği yaratmaz. Bu, belge okurken bölümün işlevini açıkça tanımlamaya bir örnektir. Burada WCAG kurallarını kurum dokümanına taşımıyoruz; D-20 için ayrıca verilen kaynak haritasını uyguluyoruz.Kaynak: W3C — WCAG 2.2, interpreting normative requirements

Her belgenin bütün notlarının önemsiz olduğu sonucu çıkarılmamalıdır. Başka bir kurumun resmi eki bağlayıcı olabilir veya bir kural bir tabloya açıkça atıf yapabilir. Gerçek kullanımda bölüm yetkisi belge sahibinden ve ilgili doküman sözleşmesinden alınır. “Örnek” sözcüğünün bulunması, bağlam okunmadan bütün pasajın göz ardı edilmesi için yeterli değildir.

Kopyalanabilir bölüm yetkisi denetimi
D-20 sentetik haritasını kullan. K serisinde 8, 9 ve 3 kart için yalnız verilen sayı koşulunu değerlendir; Q serisinde 6 kart sorusunu ayrıca ele al. Kaynak bölümünü, türünü ve kapsamını her yanıtta göster. I1 eski örneğini sınır artışı sayma. I2 önerisini minimum 4 kart zorunluluğuna çevirme. N2 okunamıyorsa K serisinin sınırını Q serisine taşıma. Gerçek uygunluk veya üretim onayı verme.

Dört soruya aynı pasajla cevap vermeyin

Elle hazırlanmış karar tablosu
SoruVerilen sayı koşuluDayanakSınır
K serisi, 8 kartKarşılarN1 / Kural / K serisi8 ≤ 8; başka koşullar bu görevde yok
K serisi, 9 kartKarşılamazN1 / Kural / K serisi9 > 8; I1 istisna yaratmaz
K serisi, 3 kartKarşılarN1 / Kural / K serisi3 ≤ 8; I2 alt sınır değildir
Q serisi, 6 kartBelirlenemediN2 / Kural / Q serisiKural metni okunamıyor

K serisindeki üç cevap yalnızca verilen sayı koşuluna ilişkindir. Gerçek bir kabul sürecinin bütün koşullarının sağlandığı söylenmiyor. Q serisi için ise belge içeriği eksik olduğu için sonuç veremiyoruz. Üç sayısal cevabın doğru olması, dördüncü soruda eksik kaynağı tahmin etme izni vermez.

Açıklamalı beklenen yanıt örneği
K serisinde 9 kart, D-20/N1’deki en fazla 8 kart koşulunu karşılamıyor. I1, eski prototip için bilgilendirici örnek; güncel K serisine 12 kart izni vermiyor. I2’deki 4 kart önerisi de N1’in üst sınırını değiştirmiyor. Q serisinin ek koşulu okunamadığı için o seri adına karar üretilemiyor.

Asistan yalnızca “N1 daha önemli” dememelidir. N1’in niçin ilgili olduğunu kaynak türü ve K serisi kapsamıyla açıklamalıdır. N2 de bir kuraldır; fakat farklı seriyle ilgilidir ve metni eksiktir. Böylece doğru yanıt, bütün kuralları tek bir hiyerarşide ezberlemekten çok doğru soruya doğru kapsamı bağlamaya dayanır.

Parçanın yanında bölüm bilgisini taşıyın

Belgeyi arama parçalarına ayırırken “12 kart kullanılmıştır” cümlesini tek başına taşımak riskli bir anlam kaybı yaratır. Yanında I1 bölüm kimliği, bilgilendirici türü ve eski prototip kapsamı bulunmalıdır. Bu alanlar ayrı üstveride tutulabilir veya kaynak parçanın görünür başlığıyla birlikte verilebilir. Önemli olan yanıt üreten adımın bu bağlama erişmesidir.

  • Her parçaya belge ve bölüm kimliğini bağlayın.
  • Belge sahibinin belirlediği türü ve kapsamı koruyun; modelin yeniden sınıflandırmasını tek doğrulama yapmayın.
  • Atıfta yalnız cümleyi değil, o cümlenin hangi yetkiyle kullanıldığını da gösterin.
  • Okunamayan kuralı veya çözülemeyen çelişkiyi sorumlu kaynak sahibine yönlendirin.

Bir arama sıralamasında örnek metin soruya daha çok sözcük benzerliği gösterebilir. Bu, yetki üstünlüğü değildir. Bu yüzden testte asistanın hem N1’i hem I1’i gördüğü bir durum hazırlayın. Amaç yalnızca doğru kaynağı bulmak değil, bulunan iki parçanın farklı işlevlerini koruyarak cevap vermektir. Arama puanını kural önceliği gibi kullanmayın.

Gerçek belge aynı kapsamda iki bağlayıcı ve çelişkili kural içeriyorsa bu eğitimdeki örnek/tavsiye ayrımı sorunu çözmez. Birini rahatça seçmek yerine çelişki kaydı gerekir. Metnin ayrıntılı olması, daha yeni bir sayfada bulunması veya modelin daha emin konuşması böyle bir çelişkiyi tek başına kapatmaz. Çözüm, kaynak yetkisinin doğrulanmasına dayanmalıdır.

Önerinin sayısını değiştirin

I2’deki öneri dört yerine altı kartla başlamak olsun. N1, I1 ve N2 değişmesin. K serisinde üç ve sekiz kartın verilen sayı koşulunu karşılayıp karşılamadığını yeniden yazın. Ardından N2’nin metni hâlâ okunamıyorken Q serisi için altı kart önerip öneremeyeceğinizi açıklayın.

Alıştırmanın cevabı
K serisinde 3 ve 8 kart, N1’deki en fazla 8 koşulunu karşılamaya devam eder. I2’nin 6 önerisi minimum zorunluluk değildir. Q serisi için N2 okunamadığından altı kartın uygunluğu belirlenemez. Öneri değişti; bağlayıcı sayı koşulu ve eksik kaynak durumu değişmedi.

Kendi bilgi asistanınızda kısa bir doküman seçip en az bir kuralı ve ona yakın bir örneği birlikte sınayın. Teslim edeceğiniz kayıt; soru, bölüm türü, kapsam, kullanılan koşul ve açık kalan bilgi içersin. Böylece doğru dosyadan alınmış bir cümlenin yanlış yetkiyle kullanılmasını daha erken görebilirsiniz.

Kaynaklar ve doğrulama

İlgili okumalar

Üretimde Yapay Zekâ

Üretimde Yapay Zekâ programı için sık kullanılan bir dokümanın kural ve açıklama bölümlerini işaretleyebilirsiniz. Bu ayrım, bilgi asistanına hangi parçaların hangi amaçla verileceğini konuşmayı kolaylaştırır.

  • Kuruma özel planlanır