Yapay zekâ sağlayıcısını değiştirmeden önce: geçiş ve çıkış planı.

Dosyaların taşınması hizmetin taşındığını göstermez

Satın alma ekibi yeni sağlayıcının sözleşmesini hazırlarken departman yöneticisi asistanın pazartesi çalışmasını bekliyor. Belgeler dışarı aktarılabiliyor; bu yüzden geçiş kolay görünüyor. Oysa eski ortamda kim hangi belgeyi görebiliyor, yanıt hangi sürüme dayanıyor ve kaynak yetersizliğinde ne oluyor? Bu davranışlar taşınmadığında aynı dosyalar farklı bir hizmet üretebilir. Sağlayıcı değişikliği kararının son teslimatı dosya listesi değil, hedef ortamda doğrulanmış çalışma kapsamıdır.

Bu rehberde sentetik bir satın alma bilgi asistanını dört belge ve iki kullanıcı rolüyle taşıyoruz. Paketler, izinler ve deneme sonuçları açıklama amacıyla hazırlanmıştır; gerçek sağlayıcı karşılaştırması yapılmamıştır. Çıktı, aktarılacak varlıkları, hedef ortamın kabul koşullarını, geçiş sırasını ve eski ortamın kapanış kanıtlarını içeren çalışma dosyasıdır. Gerçek sözleşmede bulunmayan dışa aktarım veya silme yeteneği varmış gibi kabul edilmez.

Altı varlık sınıfını sahipleriyle sayın

D1 ile D3 aynı sürecin farklı sürümleridir; ikisini eşit yetkili kaynak olarak yüklemek bir taşıma başarısı sayılmaz. D3 arşivde tutulacaksa aktif yanıttan dışlanması ayrıca doğrulanır. Yönetici rolünün D4 erişimi çalışana geçmez. Kullanıcı sorusundaki ‘yöneticiyim’ ifadesi kimlik kaydı yerine kullanılamaz. Her eşleştirme satırında kaynak sahibi ve hedefte doğrulayan kişi bulunur; dosya sayısı tek başına bu kontrolleri karşılamaz.

Microsoft'un RAG açıklaması, yanıt üretimini getirilen içerikle ilişkilendirir. Bu nedenle geçişte kaynak seçimi ve erişim davranışı da sınanmalıdır.Kaynak: Microsoft Learn — RAG in Azure AI Search

Eski vektör dizininin yeni ortama doğrudan uyacağını varsaymayın. Parçalama, temsil ve arama ayarları farklı olabilir; kaynaklardan yeniden hazırlama gerekebilir. Bu iş için gereken süre ve sorumlu envantere eklenir. Hedefte yeni bağlantı kimlikleri oluşturulması, eski anahtarların dosyayla taşınmasından farklıdır. Erişim bilgisinin sahibi kimlik sistemidir; prompt içine yazılmış bir rol listesi tek başına erişim kontrolü oluşturmaz.

Sekiz soruda yalnız cevap metnini puanlamayın

Tablo bir gerçek test raporu değildir; karar vermeyi öğretmek için oluşturulmuş karşılaştırmadır. Hedefte altı uygun satır bulunması geçiş izni vermez. Q3'te hassas bilgi son cevapta yazılmasa bile yetkisiz kaynağın bağlama girmesi kabul koşulunu ihlal eder. Q1'de cevap anlaşılır görünse de eski sürüm kullanılmıştır. Toplam puan bu iki hatanın önemini gizlememelidir; erişim ve güncel kaynak burada zorunlu koşullardır.

G1: Q1 için D3 aktif kaynak kümesinden çıkarıldı; D1 v3 eşleştirmesi kayda alındı.
G2: Q3 için çalışan rolünün D4 filtresi düzeltildi; yönetici erişimi ayrıca korundu.
Tekrar kapsamı: Q1–Q8'in tamamı, her satırda kaynak ve rol iziyle.
Açıklamalı beklenen sonuç: Sekiz anahtarın tamamı karşılanırsa sınırlı geçiş değerlendirilebilir.
Gerçek durum: Bu yazıdaki düzeltme ve sonuçlar eğitim tasarımıdır; hedef sistem testi yapılmış değildir.

Kontrol eden kişi kaynak paketinin sürümünü, rol eşleştirmesini ve şablon sürümünü aynı kayıt altında tutar. Bir alan değiştiğinde önceki kabul yeni yapılandırmaya otomatik taşınmaz. Sekiz sorunun geçmesi de bütün olası sorulara güvence vermez. İlk kullanım kapsamını dar tutmanın amacı, testte temsil edilmeyen soruları izleyip gerektiğinde hizmeti sınırlayabilecek bir sorumlu bırakmaktır.

Kesinti ve geri dönüş koşullarını karardan önce yazın

Geri dönüş, güncelliği kontrol edilmemiş eski ortamı yeniden açmak değildir. Geçiş sırasında belgeler değişirse iki ortamın hangi sürümde olduğu izlenir. Eski hizmet güvenle kullanılamıyorsa insan destek yolu seçilir. NIST AI RMF yaşam döngüsünde hizmetten çıkarma süreçlerini de ele alır; buradaki sıra ise bu sentetik kurumun uygulamasıdır.Kaynak: NIST — AI RMF 1.0 Core

Girdiler: Varlık envanteri, rol-belge tablosu, Q1–Q8 anahtarı, gerçek sözleşmenin aktarım/saklama koşulları. Görev: Her varlık için sahip, hedef eşleştirmesi, test ve kapanış kanıtını yaz. Yetki, fiyat veya silme özelliği uydurma. Çıktı: hazırlık eksikleri, kabul tablosu, geçiş sırası, geri dönüş ve eski ortam kapanışı. Kontrol: Yetkisiz kaynak ve eski sürüm hatasında geçiş izni üretme.

Eski ortam için hangi iş hâlâ açık?

Kullanıcı bağlantısını değiştirmek eski ortamın kapandığını kanıtlamaz. Bağlantı yetkilerinin iptali, gerekli kayıtların kurum kuralına göre saklanması, silme talebinin sonucu ve sözleşme kapanışı ayrı satırlardır. Sağlayıcının yedek saklama koşulu bilinmiyorsa bu alan ‘bilinmiyor, sözleşme sahibi doğrulayacak’ olarak kalır. Bir sohbetin görünmemesi bütün kopyaların silindiği anlamına gelmez. Süresi veya kanıtı olmayan bir kapanış satırı tamamlandı diye işaretlenmez.

• Kaynaklar ve izinler hedefte ayrı kontrol edildi mi?
• Sınırlı kullanımda destek ve geri dönüş sorumlusu belli mi?
• Eski erişimlerin iptali ile veri saklama kararı ayrı kayıtlı mı?
• Bilinmeyen sözleşme koşullarının takip sahibi var mı?

Küçük alıştırma: Hedef asistan Q3'te tutarı yazmasın, yalnız ‘yetkiniz yok’ desin; inceleme kaydı D4'ün yine model bağlamına girdiğini göstersin. Geçiş kabul edilir mi? Cevap hayırdır. Beklenen davranış yalnız son cümlede ret değildir; çalışan rolünde D4'ün getirilmemesidir. Erişim filtresi düzeltilmeli ve bütün kabul kümesi yeniden çalıştırılmalıdır. Bu kontrol, görünüşte aynı cevabı veren iki ortamın aynı yetki sınırını koruyup korumadığını ayırt eder.