İki metni yapay zekâyla karşılaştırırken anlam değişikliğini yakalamak.

İki sözcük değişir, işin zamanı değişir

‘İki iş günü’ ifadesi yeni metinde ‘iki takvim günü’ olmuş. Yapay zekânın özeti ise ‘başvuru süresi iki gün olarak korundu’ diyor. Sözcük sayısı az değişmiş olsa da okuyucunun ne zaman hareket edeceği değişebilir. Belge karşılaştırmasında uzun bir fark listesine ulaşmak tek başına amaç değildir; hangi değişikliğin uygulamayı etkilediğini, metindeki dayanağıyla göstermek gerekir.

Burada kısa bir atölye kullanım yönergesinin iki sentetik sürümüyle çalışacağız. Metinler bu alıştırma için yazıldı; gerçek bir kuruluşun kuralı veya hukuki değerlendirme değildir. Hangi sürümün resmen yürürlükte olduğunu araştırmıyoruz. Görevimiz, verilen V1 ve V2 arasındaki anlam değişikliklerini bulmak ve metnin cevaplamadığı soruları görünür bırakmak.

Word’ün karşılaştırma özelliği iki belgedeki değişiklikleri ayrı bir belgede gösterebilir. Böyle bir fark görünümü kaynak kontrolünü kolaylaştırır. Ancak bir sözcük farkının iş bakımından ne anlama geldiğini açıklamak için cümleyi koşullarıyla okumak gerekir. Aşağıdaki yapay zekâ çalışmasını, kaynak karşılaştırmasını incelemenin yerine geçen bir onay mekanizması olarak kullanmayın.Kaynak: Microsoft Word — İki belgeyi karşılaştırma

Kaynakları küçük, adreslenebilir maddelere ayırın

Madde kodlarını değişiklik türü olarak düşünmeyin; yalnızca adres görevi görürler. A4 ve B1 aynı cümledir. Sıranın değişmesi burada kuralın değiştiği anlamına gelmez. Buna karşılık A3 ve B4 aynı konuyu işlerken onay gerektiren oturumların kapsamını daraltır. Sadece aynı satır numaralarını karşılaştıran bir yöntem bu ilişkileri karıştırabilir.

İki girdinin başına sürüm etiketlerini açıkça koyun ve metinleri birbirine karıştırmayın. Kaynak dosyada yorumlar, izlenen değişiklikler veya ekler varsa karşılaştırmaya dahil edilip edilmediğini ayrıca belirtin. Bu uygulamada yalnızca tablodaki dokuz madde değerlendirilir. Liste dışında bir istisna bulunduğunu varsayarak boşlukları doldurmak, karşılaştırmayı tahmine dönüştürür.

Özet istemek yerine kanıt eşleştirmesi isteyin

Aşağıdaki V1 ve V2 sentetik yönergelerini karşılaştır. Her değişiklik için V1 madde kodu, V2 madde kodu, önceki ifade, yeni ifade, değişiklik türü ve uygulama etkisi yaz. Türler: sayı, zaman tanımı, koşul/kapsam, ekleme, kaldırma, yalnızca yer değişikliği. Birbiriyle eşleşen maddeleri satır sırasından bağımsız bul. V1'de olup V2'de karşılığı bulunmayanları ve V2'de yeni olanları ayrı denetle. Metinde açıklanmayan terimleri yorumlayıp kesinleştirme; sorulacak soru olarak bırak.

Bu istemde iki yönlü tarama önemlidir. Önce V1’den hareket ederseniz değişen veya kaldırılan kuralları yakalarsınız. Ardından V2’den geriye bakmanız yeni eklenen B5’i bulmayı sağlar. Yalnızca yeni metni özetleyen bir cevap, önceki sürümdeki bir gerekliliğin kaybolduğunu söylemeyebilir. İki yönün tamamlanmasını görünür bir kontrol adımı yapın.

Tablo, örnek için elle hazırlanmış kabul sonucudur. Gerçek bir modelin başarı oranını göstermez. ‘Kaldırma yok’ demek de burada belirli bir anlama sahiptir: V1’deki dört konunun her birinin V2’de karşılığı vardır. A3’ün eski geniş koşulu değiştirilmiştir; bu değişikliği ayrıca tüm onay konusunun tamamen silinmesi diye raporlamak doğru olmaz.

Etkiyi söyleyin, eksik tanımı icat etmeyin

B3: Takvim günü için son başvuru saati tanımlı mı?
B4: Çalışma saatleri hangi aralık ve günleri kapsıyor?
B5: Masa sayısı için bir üst sınır veya paylaşım kuralı var mı?
Bu cevaplar sağlanmadan belirli bir oturum için kesin uygunluk kararı üretmiyorum.

Örneğin cuma günkü bir oturum için başvuru gününü hesaplamaya hemen geçmeyin. Başlangıç saati, gün sayma kuralı ve son teslim saati verilmedi. Karşılaştırma, zaman tanımının değiştiğini güvenle gösterebilir; her takvim örneğinin sonucunu aynı güvenle veremez. Metnin söylediği ile sizin uygulamak için bilmeniz gerekeni ayrı sütunlarda tutmak bu sınırı korur.

Benzer şekilde ‘artık onay gerekmiyor’ ifadesi fazla geniştir. B4 yalnızca belirli oturumları onay kapsamına alır. Doğru açıklama koşulu da taşımalıdır. Yapay zekâdan yönetici özeti istiyorsanız değişiklik tablosunu tamamladıktan sonra üretin; özetin her cümlesini tablodaki en az bir satıra geri bağlayın. Kısa yazmak, koşulları kaldırmak anlamına gelmemelidir.

Karşılaştırmayı ters yönden sınayın

1. V1’deki A1–A4 kodlarının her biri tabloda karşılık veya açık kaldırma kaydı buluyor mu?
2. V2’deki B1–B5 kodlarının her biri eşleşme veya ekleme kaydı buluyor mu?
3. Sayı, zaman birimi ve ‘yalnızca’ gibi koşul sözcükleri kaynak ifadeyle aynı mı?
4. Yer değişikliği yeni kural gibi sayılmış mı; cevabı olmayan sorular kesin hükme dönüşmüş mü?

Küçük alıştırma: V2’den B1’i çıkarın, diğer maddeleri koruyun. Karşılaştırmayı yeniden yapmadan önce beklediğiniz değişikliği yazın. A4 artık bir yer değişikliği değildir; yeni metinde karşılığı bulunmayan bir madde olur. Beklenen kayıt ‘katılımcı listesi koşulu V2’de yer almıyor’ şeklindedir. Bundan ‘liste göndermek yasaktır’ sonucu çıkmaz; bir koşulun yokluğu, ters koşulun açıkça yazıldığı anlamına gelmez.

Son dosyanızı iki kaynak metin, kanıtlı değişiklik tablosu ve açık sorular listesiyle tamamlayın. Belge sahibinden cevap geldiğinde yalnızca etkilenen satırı gözden geçirebilirsiniz. Bu düzen, bir sonraki sürümde neyi tekrar kontrol edeceğinizi de belirler; her seferinde belirsiz bir ‘önemli farklar’ özetiyle başlamanız gerekmez.